İnternette Sık Kullanılan Dolandırıcılık Yöntemleri

Hepimizin çevresinde internet üzerinden kandırılan, bilgileri çalınan, maddi-manevi zarara uğratılan birileri vardır. Dolandırıcılar ve hırsızlar takip edilmesi zor olduğu için internet üzerinden hırsızlık yapmayı tercih eder oldu. Yasalarımızın fi tarihinde oluşturulmuş olmasından dolayı internet üzerinde işlenen çoğu suçun ne yazık ki cezai karşılığı da yok. Bugün sık kullanılan dolandırıcılık yöntemleri üzerine yazmak istedim bu yüzden.

İnternet üzerinde en sık kullanılan dolandırıcılık yöntemi phishing (oltalama) yöntemidir. Bu yöntem, internet üzerinde verilen çeşitli reklamlar ve gönderilen e-postalar aracılığıyla kullanıcıları dolandırıcının yaptığı kopya sitelere yönlendirerek kişisel bilgilerin ve şifrelerin çalınmasını sağlıyor. Bu yöntemi teknik sözlerle anlatarak sizi boğmak istemiyorum. Birkaç örnekle açıklayayım:

Sosyal medya sitelerinde gezerken karşımıza “a bankası internet müşterilerine hediye dağıtıyor”, “elektrik faturalarındaki x bedelinin iadesi için e-devlet hesabınıza girin” , “facebook çekilişimizle 10 kişiye iphone dağıtıyoruz” gibi bir çok reklama rastlamışsınızdır. Dolandırıcılar, internet üzerinde bu tarz reklamlar vererek reklama tıkladığınız zaman sizi ilgili kurumun internet sitesine değil, kendi yaptıkları kopya siteye yönlendiriyor. O siteye girdiğiniz kullanıcı bilgileri ise anlık olarak dolandırıcıların eline düşüyor. Şifrelerinizi ve kişisel bilgilerinizi alan kişi, sizin adınıza işlem yapma, mesajlarınızı görme gibi hakları elde etmiş oluyor. Hatta özel mesajlarınıza, fotoğraflarınıza ulaşıp sizden para talep ediyor.

İlk örnekten devam edelim daha açıklayıcı olmak için. A bankasının internet sitesi “abank.com” olsun. Dolandırıcı, siz reklama tıkladığınızda içeriği görsel olarak bire bir aynı olan ama adresi “aabank.com” olan kendi yapımı siteye yönlendirdi. Siz orijinal abank sitesine girdiğinizi düşünerek giriş bilgilerinizi yazdınız. Ve artık dolandırıcının elinde düşmüş durumdasınız. Bilginizi kendi elinizle vermiş olduğunuz için uzun vadede yasal olarak dolandırıldığınızı kanıtlamanız neredeyse imkansız.

Phishingden nasıl korunacağız?

1-Site adresini kontrol edin: Öncelikle girdiğiniz internet sitesinin gerçekten ilgili kurumla alakalı olup olmadığını kontrol edin. Sitenin adresinin doğru olduğuna dair şüpheniz varsa kesinlikle bilgi girişi yapmayın.

2-Güvenlik Sertifikası: Web sitesinin https güvenlik sertifikasına sahip olduğundan emin olun. Tarayıcınız bağlantının güvenli olduğunu söylemiyorsa siteye bilgi girişi yapmayın.

3-Antivirüs Yazılımları Kullanın: Bazı güncel antivirüs yazılımları, sizin internet hareketlerinizi de kontrol eder. Sürekli güncellenen bir antivirüs programı kullanıyorsanız bu program, zararlı internet sitelerine girişinizde sizi uyarıp doğruluğundan emin olmanızı isteyecektir.

Üstte yazdığım maddeler biraz teknik. Bunun yanında en önemli konu; elbette absürd hediyelerden, son dakika fırsatlarından, para dağıtan banka bağlantılarından uzak durun. Ayrıca tüm önlemlerinize rağmen hesabınızı çaldırırsanız, kesinlikle fidye, tehdit meselelerine olumlu cevaplar vermeyin. En yakın savcılıktan suç duyurusunda bulunun.

Ucuz Etin Yahnisi

İnternette kullanılan diğer dolandırıcılık yöntemi ise “ucuz ürün satışı” yöntemi. Bu yöntem ise çeşitli pazar siteleri ve kendi kurdukları siteler aracılığıyla bir ürünü normal fiyatının çok altında bir rakama satışa sunarak yapılıyor.

Satışa sunulan ürün için ödenecek bedel, havale veya kapıda ödeme yöntemi ile talep ediliyor. Alışveriş sonunda elinize ya hiç ürün gelmiyor ya da gelen ürün satış öncesinde sunulandan çok farklı oluyor. Ürün sizin elinize ulaşana kadar alışveriş yaptığınız site çoktan kapatılmış olduğu için yine bir şey kanıtlayamıyorsunuz.

Peki burada neye dikkat edeceğiz?

Güvenilir sitelerden alış-veriş yapın: Kalitesi ve güvenilirliğini kanıtlamış bir çok site mevcut. Bu siteler üzerinden yaptığınız alış verişlerde karşılaşacağınız olumsuz durumlarda, şikayet mekanizmalarını kullanarak yaptığınız ödemenin satıcıya ulaşmasını rahatlıkla engelleyebiliyorsunuz. Bu siteler biraz daha yüksek ücretli de olsa 10 lira verip hiçbir şeye sahip olmamak yerine 15 lira verip bir ürün sahibi olmayı çoğu kişinin tercih edeceğini düşünüyorum.

Kargo ve Fatura: Kapıda ödeme ile yapılan alış verişlerde, kargoyu teslim almadan önce kesinlikle ürünün paketi üzerindeki faturaya bakın. Eğer fatura üzerindeki ürünlerde, size teslim edilmesini beklediğiniz ürünün tam adı yazmıyorsa, paketi teslim almayın. Bir örnekle açıklayacak olursak, satın almak istediğiniz ürünün bir cep telefonu olduğunu ve bu ürünün markasının ABC, modelinin X1907 olduğunu varsayalım. Gelen kargo üzerindeki faturada alınan ürün açıklamasında sadece “cep telefonu” ya da sadece “X1907” yazıyorsa o kargoyu kesinlikle teslim almamalıyız. Çünkü açıklama kısıtlıysa ve o kargonun içinden bir cep telefonu çıkarsa, teknik olarak satıcı firma size faturada yazan ürünü teslim etmiş sayılıyor. Yasal olarak o ürünü teslim aldığımız için de bir hak iddia edemiyorsunuz.

Eğer faturada tam ürün bilgisi, tüm açıklamasıyla yazıyorsa, biraz daha rahatlayıp ürünü teslim almayı tercih edebiliriz. Ama kargo görevlisini salmıyoruz. Ödemeyi yapıp teslim aldıktan sonra kargoyu görevlinin yanında açmalıyız. Yasal olarak o görevli, sizin kargoyu açmanızı beklemek zorunda. Eğer kargonun içinden beklediğiniz ürün çıkmazsa ne çıktığına dair görevliye rapor tutturup bu raporla firmaya  ya da tüketici hakları mahkemesine ulaşarak eninde sonunda sonuç alabilirsiniz.

Ön Ödeme – Peşinat Talepleri: Özellikle ikinci el ürün satışı yaptığını iddia eden dolandırıcılar, ucuza koyduğu ürün için önden ödeme talep ediyor. Ürünü çok acil olarak paraya ihtiyacı olduğu için uygun fiyata sattığını ama ödeme almadan asla kargo yollayamayacağını söyler bu kişiler. Size güvenebilmek için, ürünün tam ücretini ya da bir kısmını sizden peşin olarak talep eder. Aracı bir kurum olmadığı sürece, ürün elinize geçmeden, hiç kimseye en ufak ödeme yapmayın. Emin olun, o ürün asla elinize geçmeyecektir.

Sanal Kart Kullanın: İnternet bankacılığından rahatlıkla oluşturabileceğiniz bir sanal kart ile  gerçek kredi kartı bilginizi vermeden alışveriş yapabilirsiniz. Olası bir bilgi çaldırma durumunda dolandırıcıların elinde işe yaramayan bir kart numarası bulunmuş olacak. Bu durum sizi koruyacaktır.

Kafa Sözlük Okuyun: Kafa Sözlük, bilgilendirici içeriği ile zihninizi hep açık tutacak, sizi tehlikelere karşı daha dikkatli hale getirecektir. 🙂

Not: Çoğu meslektaşımın, bilişim ile alakalı bir şeyler yazarken; okuyan kişinin çok iyi bilgisayar bildiği yanılgısına düştüğünü düşünüyorum. Bu sebeple dergimizde değineceğim teknolojik konularda, okuyucumuzun hiç bilgisayar bilgisi yokmuş gibi varsayarak yazacağım tüm yazılarımı. Okurken sıkılan olduysa çok uzattığım için affınıza sığınıyorum.

Bir dahaki yazımda internet üzerindeki bilgi kirliliği ve manipülasyon konusunu inceleyeceğim. Umarım verdiğim bilgiler, herkes için yararlı olmuştur. Keyifli sözlükler diliyorum.

gomercan

  • https://ip169.ozelip.com:10977